Abdicatie

De koningin gaat… Het ontroert me even als ik de aankondiging verneem van haar toespraak vanavond. Waar moet die anders over gaan dan over haar terugtreden? Na die toespraak circuleren op Twitter al snel allerlei woordgrapjes: ‘dat de vorst gaat, wisten we, maar zo snel?’ Vorige week vroor het nog en toonde het Nederlandse landschap zich stralend wit onder een strakblauwe lucht. Ik heb meer tijd nodig, moet het even laten bezinken.

Die ontroering dus. Die heb ik ook bij de toespraak zelf. Zeker bij haar slotzin: ‘… in de vele mooie jaren waarin ik uw koningin mocht zijn.’ De emotie daarin is echt volgens mij. De zucht, na Apeldoorn 2009, komt ook weer verschillende keren langs. Ook echt. Maar dat is het niet wat me ontroert. Het is het afscheid. Weer een afscheid van een periode die me terugbrengt naar vroeger. We zien Juliana weer, toen zij haar abdicatie aankondigde. Leuk woord voor kruiswoordpuzzelaars trouwens, ‘abdicatie’. Als ik haar op de tv zie, moet ik aan mijn oma denken en bij Beatrix aan mijn moeder. Juliana was moe, de taak werd haar te zwaar, terwijl Beatrix uitdrukkelijk zegt dat dat niet de reden is dat zij nu terugtreedt. Mijn oma liet vermoeidheid ook meer blijken, terwijl mijn moeder nooit klaagde en doorzette. Het is ook de tijd natuurlijk: Juliana hoort meer bij de tijd van mijn oma, ook qua uiterlijk, Bea bij die van mijn moeder. Zo verbindt het koningshuis generaties, dat is eigenlijk waar ik hier naartoe wil. Kan ik dat zo stellen? Mijn dochter (15) moet van mij meekijken naar de toespraak en de beelden ervoor en erna. Wil ze ook wel, daar niet van, maar het duurt even voor ze op de bank naast mij ploft. Willem Alexander zal de koning van haar tijd zijn, en Beatrix die van haar ouders. Of ze dat ook zo zal ervaren als hij over twintig, dertig jaar zijn abdicatie aankondigt? Geen idee.

Tenzij Nederland voor die tijd een republiek is geworden natuurlijk. Ik ben of was nooit zo koningsgezind; het gekke is dat met de jaren en met het hebben van een kind, die traditie op de een of andere manier belangrijker wordt. Zodanig dat het me dus kan ontroeren. Eigenlijk hoop ik het dan ook niet, dat van die republiek. Van mij mag die traditie blijven. Tenzij hij er een potje van gaat maken, Alex is niet als zijn moeder. Maar zoals Arie Slob vanavond zei: dat zal wel goed komen, zij en die traditie zitten wel in z’n DNA.

Dank Beatrix, ik gun je nog een aantal heel mooie en goede jaren.

28 januari 2013, 21.30u